Te midden van uitgestrekte landbouwvelden is er een hoopgevend initiatief voor de natuur. Op Schouwen-Duiveland hebben Marieke en haar man Jaap hun erf van twee hectare omgetoverd tot een levendige oase vol planten en dieren. Wat begon als een experiment, groeide uit tot een inspirerend voorbeeld van natuurherstel. “Er zijn maar kleine dingen nodig die er juist voor zorgen dat er weer hele bijzondere dingen gebeuren in jouw tuin” Wij nemen je mee in hun aanpak en delen Marieke’s tips voor iedereen die zijn erf of tuin groener wil maken.
Onze erven kunnen veel meer zijn dan alleen woon- en werkplekken; ze bieden kansen om de natuur te versterken. En deze erfeigenaar weet daar alles van.
Begonnen met experimenteren
Vlinders fladderen tussen de bloemen, hazen en konijnen huppelen door het gras en in de bomen om het erf weerklinkt het vrolijke gezang van verschillende vogels: Jaap en Marieke’s erf leeft. Marieke, opgegroeid in het buitengebied, kan haar geluk niet op nu ze sinds 2011 woont tussen de boeren op haar eigen stukje paradijs. “We waren meteen verknocht aan dit huis”, vertelt ze. Maar de tuin liet te wensen over en was puur functioneel ingericht. Het was echt een erf toen ze het kochten. “We zijn meteen begonnen met experimenteren. Ik vind het initiatief om stenen uit de halen en alles te vergroenen heel erg belangrijk.”
Vanwege het bosje rondom hun huis helpt Stichting Landschapsbeheer Zeeland ze ook een handje: “Zij stoppen veel energie in natuurbehoud. Dus toen hebben ze een onderhoudsplan voor ons gemaakt. Ik zei: ‘ik hoef geen subsidie, ik wil vooral de kennis.’
Minder maaien, meer plezier
Veel mensen zijn gewend aan een strak gazon, maar juist door minder te maaien, ontstaat er meer biodiversiteit. Jaap en Marieke deden mee aan 'Maai Mei Niet' en gingen sinusmaaien toepassen. Dit betekent dat delen van het gras langer blijven staan, waardoor bloemen als pinksterbloemen en madeliefjes de kans krijgen om te bloeien. “Pinkersterbloemen hebben zich nu helemaal verspreid over het gazon”, vertelt Marieke trots. “En ik zie de vlinder, het oranjetipje, rondvliegen. En wat hebben we daar nou voor gedaan? We hebben minder werk én maaien minder.”
Zaaien, maaien en mengen
Om het erf verder te vergroenen, werd een perceel van 350 vierkante meter omgeploegd en ingezaaid met inheems zaad. Inheemse planten trekken meer insecten aan en versterken het ecosysteem. Ook verplaatsten ze planten die spontaan groeiden tussen de stenen naar het gras, wat verrassend goed werkte. “Wij zijn geen biologen, we proberen gewoon. En als zoiets werkt, voelt dat als een beloning.” Een extra tip: gebruik bestaande materialen, zoals stenen, om verhoogde plantbedden te maken. Marieke en Jaap maken ook van oude stenen bakken voor een moestuin: “Ik ben niet grootgebracht met een moestuin, maar ik wilde het gewoon uitproberen.” En uitproberen, doen ze. “We proberen daar van alles te mengen. Uien met peen, want dan heb je geen last van wortel en ui vliegjes. Bij de prei zet je peperplanten en bloemen tussen de groenteplanten helpt voor de bestuiving. Het is een beetje spelen en dan ben je verrast wat er kan.”
Een natuurlijk maaibeleid voor dieren
Niet alleen insecten profiteren van een natuurlijker maaibeleid, maar ook vogels en zoogdieren. Door delen van het gras langer te laten staan, vonden hazen en reeën beschutting en konden roofvogels zoals torenvalken en kerkuilen makkelijker jagen. Marieke: “Je ziet dat de rovers een plek hebben, de hazen hebben hoog gras om jongen neer te leggen, de reetjes komen in het voorjaar kalven: er is voor iedereen een mooie plek.” Zelfs een velduiltje, een zeldzame dwaalgast, bracht een week op het erf door. Jaap en Marieke laten zien hoe kleine aanpassingen een grote impact kunnen hebben op de lokale fauna.
Kennis opdoen en delen
Veel kennis komt met vallen en opstaan. Jaap en Marieke leerden via internet, Stichting Landschapsbeheer Zeeland en lokale kwekers welke planten geschikt waren voor hun grond en klimaat. Marieke: “We googelen veel en proberen gewoon uit. Je moet dingen anders gaan bekijken, merken we. Je bent opgegroeid met een bepaalde blik; ‘dat tuintje moet strak zijn’. Maar juist wanneer je kijkt naar je erf en je daarop aanpast, kan je er zoiets eenvoudigs en moois van maken.” Daarnaast delen ze hun ervaringen en plantenstekken met anderen, om zo nog meer mensen te inspireren hun tuin of erf te vergroenen. “Ik vind het vreselijk wat er gebeurt met de natuur. Ik ben zo niet opgegroeid, ik ben opgegroeid met volle bloemenweides en gestoken worden door wespen. Dat is de grote drijvende kracht achter wat wij doen. Ik kijk om me heen: een groene specht, twee hazen in het gras en een ree in de wei. Straks keren de insecten terug. Wat wil je nog meer?”
Gewoon beginnen
Het belangrijkste advies: gewoon beginnen. Laat een deel van het gras groeien, zaai inheemse bloemen en gebruik planten van vrienden of zaad uit de natuur om in je eigen tuin te zaaien. “Er zijn maar kleine dingen nodig, waar je misschien niet eens over nadenkt, die er juist voor zorgen dat er weer hele bijzondere dingen gebeuren in jouw tuin.” Marieke en Jaap weten dat ze niet de wereld kunnen veranderen, maar proberen op hun stukje grond wel een verschil te maken. En dat levert niet alleen voordelen op voor de natuur, maar ook een prachtig stukje groen om van te genieten. Dus, trek die tegels eruit en laat je verrassen door wat de natuur je teruggeeft.
