Op een landelijk gelegen erf, omringd door groen en fluitende vogels, woont Richard met zijn gezin al een aantal jaar. Zijn erf is niet zomaar een stukje grond; het is een waar paradijs voor planten en dieren. “Mijn tuin kost mij geen energie, het levert mij energie op”, vertelt hij. Hoe kan je dit voor jezelf realiseren? Richard deelt zijn tuingeheimen en geeft tips.
Onze erven kunnen veel meer zijn dan alleen woon- en werkplekken; ze bieden kansen om de natuur te versterken. En deze erfeigenaar weet daar alles van.

De basis is goed
Bij aankomst op Richards erf valt direct op hoe levendig het is. Gezang van vogels, ritselen van bladeren, een natuurlijke gezelligheid. Richard is een echt buitenmens, opgegroeid op een boerderijtje. Nu woont hij, met zijn vrouw en kinderen, op ook zo’n bijzonder plekje met veel grond: zo’n anderhalve hectare. “De basis van deze tuin was heel goed. Toen wij het kochten was het gemakkelijk ingericht, met veel steen”, vertelt hij, “Dat heb ik er uitgehaald, de oprit smaller gemaakt en langs de kanten bloempollen geplant. Maar, de basis was goed.”
Natuurlijk erfeigenaar Richard: “Mijn tuin levert mij energie op”
Richard en zijn vrouw vonden het belangrijk om hun huis en tuin écht hun eigen te maken. Dit doen ze door bomen te planten, bloemstroken toe te voegen en vogels te verblijden met waterbakken. “Af en toe krijg ik hele oude planten en dat probeer ik opnieuw uit in onze tuin. Er stond ook al een mooie bolesdoorn, in verdrukking. Die heb ik uitgegraven en midden achter het huis neergezet. Nu hebben we een natuurlijke parasol in de tuin. Zo maken we er toch ons eigen paradijsje van.”

Pareltjes op het erf
Wie een wandeling over hun erf maakt, ontdekt talloze elementen die bijdragen aan biodiversiteit en natuurbehoud. “We hebben een moestuin, met bakken die gemaakt zijn van oude vlonderplanken. Het is zonde om zoiets weg te gooien, die krijgen zo een tweede leven”, legt Richard uit. Andere pareltjes? “We hebben veel planten in de tuin die interessant zijn voor insecten. Er zijn hele mooie, bloeiende planten waar nectar of stuifmeel inzit voor de insecten. En, als er insecten zijn, komen de vogels vanzelf. Dan komen de winterkoninkjes, roodborstjes, koolmeesjes bijvoorbeeld. Wij hebben zelfs goudhaantjes hier, de kleinste Europese vogeltjes. Het heeft allemaal verbinding met elkaar.” Verder zijn er vogelhuisjes, een uilenkast en zelfs een vleermuiskast, zodat verschillende diersoorten een veilige plek kunnen vinden.
Bijzondere hoekjes creëren
Rondom het huis natuurlijke plekjes maken, is het geheim van een levend erf. Dit doet Richard niet alleen met bloemen, maar ook doormiddel van de oude bomen die op het erf staan en de drinkplekjes die ze hebben gecreëerd. Overal hangen insectenhotels, maar ook ligt er in een hoekje een stapel stenen, waar beestjes in kunnen gaan zitten. Elk hoekje heeft zijn eigen aandachtspunt. “Als je plekken creëert waar het ook ruig mag zijn, gaan er bijzondere beestjes zitten en gebeuren er leuke dingen. Je moet af en toe gewoon even gaan zitten, armen over elkaar en rondkijken. Genieten.”

Richt praktisch in
Voor mensen die hun erf natuurvriendelijker willen maken, heeft Richard een duidelijke boodschap: richt je tuin praktisch in. “Richt je tuin in dat je overal bij kunt. Heb je stenen nodig om ergens bij te moeten, zorg dat er voldoende groen in de buurt is. En, niet alles hoeft in één jaar klaar. Zorg goed voor de basis die je al hebt en ga daaraan bouwen.” Kijk, waar kan, of je oude bomen kan behouden, benoemt Richard. “Wat ook belangrijk is, is water. Zorg voor voldoende water voor de vogels en insecten.”
Daarnaast is variatie belangrijk. “Tegenwoordig wordt er alleen maar gedacht aan planten die van oorsprong uit de regio komen. Er zijn zoveel mooie, andere soorten bomen en planten die misschien niet van hier komen, maar wel van waarde zijn.”
Een natuurlijk erf betekent niet dat je voortdurend bezig bent met onderhoud. “Bladeren laat ik zoveel mogelijk in de tuin liggen en wanneer ik ze van het gras afhaal, dan doe ik dat op de compost en dat kan ik dan weer gebruiken.” Dit gebruik je in daarna dan weer voor op de plantjes. “Het belangrijkste: maak de uitgangssituatie zo goed mogelijk. Er gaat een keertje wat mis, maar blijf proberen. Dan heb je al snel je eigen paradijsje.”

Het leukste dat er is
Elk erf, groot of klein, kan een bijdrage leveren aan natuurbehoud. “Je haalt er zo veel voldoening uit. Dat je achteromkijkt en je resultaat ziet. Het leukste dat er is, is het werken aan je erf.” Welke eerste stap zet jij op weg naar jouw eigen erfparadijs?

